In memoriam: PLAYMOBIL-baas Horst Brandstätter

Horst Brandstätter Alleininhaber geobra Brandstätter
Horst Brandstätter Alleininhaber geobra Brandstätter

27 juni 1933 - 3 juni 2015

Zijn idee zorgde voor een revolutie in de speelgoedwereld en toverde een lach op het gezicht van kinderen wereldwijd. PLAYMOBIL-baas Horst Brandstätter overleed op 3 juni 2015 op de leeftijd van 81 jaar.

Kinderen kenden hem als ‘Mijnheer Playmobil’, maar voor zijn werknemers was hij gewoon ‘HOB’. Tot op het einde, toen hij thuis in het Beierse Zirndorf verbleef, kwam Horst Brandstätter nog elke dag op kantoor. Zijn bedrijf – geobra Brandstätter Stiftung & Co. KG, dat de speelgoedklassieker PLAYMOBIL produceert – was zijn passie en zijn levenswerk.

Hij kwam in 1952 als 19-jarige in dienst bij het familiebedrijf als matrijsbouwer. Het bedrijf werd destijds geleid door zijn twee ooms. Al gauw merkte hij dat de gebruikte machines en technieken verouderd waren. Hij was pas 21 toen hij als mede-aandeelhouder innovatie binnen het bedrijf ging promoten. De aversie van Brandstätter voor de platitude "We hebben het altijd zo gedaan" dateert uit die tijd. De dynamische ondernemer dacht er helemaal anders over en was ervan overtuigd dat een bedrijf en zijn medewerkers moeten blijven groeien om voorbereid te zijn op toekomstige uitdagingen. Zijn visionaire ideeën en zin voor innovatie wierpen al snel vruchten af voor de Brandstätter Company: in 1958 was de hoelahoep een gigantisch verkoopsucces in Europa.

Tijdens de oliecrisis begin de jaren '70 volgde Brandstätter opnieuw zijn ondernemersinstinct. Hij vroeg zijn meester-matrijsbouwer Hans Beck (1929 – 2009) een compleet nieuw speelgoedsysteem te ontwikkelen dat voortdurend kon worden uitgebreid. Maximaal speelplezier met een minimale hoeveelheid plastic was hierbij het streefdoel.

Dit resulteerde in de 7,5 centimeter grote poppetjes – een ridder, een bouwvakker en een indiaan – die op de speelgoedbeurs van 1974 werden geïntroduceerd als ‘PLAYMOBIL’. “De succesvolle introductie redde ons toen van het bankroet,” zo gaf Brandstätter later toe, net zoals hij nog steeds verwonderd is over de fascinatie van kinderen voor dit speelgoed. “Wie een Playmobil-figuur voor het eerst ziet, is meestal niet onder de indruk, want het oogt zo eenvoudig. Volwassenen zien de waarde van Playmobil niet meteen. Belangrijker zijn de verhalen die het in de hoofden van kinderen doet ontspinnen.”

Dankzij PLAYMOBIL groeide het bedrijf van Brandstätter – waarvan hij ondertussen de enige eigenaar was – uit tot de grootste speelgoedfabrikant van Duitsland. In 2014 bedroeg de wereldwijde omzet van de Brandstätter Group € 595 miljoen.

Ook het merk LECHUZA, dat in 2000 met succes werd gelanceerd als tweede pijler van zijn bedrijf, is een bewijs voor het visionaire talent van Brandstätter. Onder deze merknaam ontwikkelt en produceert geobra Brandstätter niet alleen premium plastic plantenpotten maar ook tuinmeubilair ‘Made in Germany’.

Als typische “nuchtere Germaan” – zoals Brandstätter zichzelf graag omschreef – bleef hij altijd trouw aan zijn roots, maar hij bracht toch 20 winters door in zijn huis op Jupiter Island in Florida, zodat hij het hele jaar door zijn favoriete golfsport kon beoefenen. Dit gaf zijn managers en werknemers ook de kans om het bedrijf zelf in handen te nemen, zonder dat de grote baas voortdurend aanwezig was. Brandstätter licht deze strategie als volgt toe: “Wanneer alleen de kapitein weet waar het kompas zich bevindt en hij valt overboord, dan is het schip reddeloos verloren. Ben ik er niet, dan moeten mijn medewerkers zelf beslissingen nemen”.

Zelfs als 81-jarige dacht hij er echter nog altijd niet aan met pensioen te gaan. Wel dacht hij na over wat er met zijn levenswerk - zijn bedrijf met meer dan 4.000 werknemers wereldwijd - na zijn dood zou gebeuren.

“Ik heb een stichting in het leven geroepen die de fakkel van me zal overnemen. Deze stichting steunt ook kinderen. De toekomst van het bedrijf is dus verzekerd en ik ben er bovendien zeker van dat het verder zal worden beheerd zoals ik dat had gewild.”

Met Horst Brandstätter verliest de PLAYMOBIL-familie niet alleen zijn leider, eigenaar en patriarch, maar verliest de Duitse speelgoedindustrie ook één van zijn boegbeelden.
Brandstätter was altijd zuinig, maar nooit wanneer het om belangrijke bedrijfsinvesteringen ging. In mei 2013 legde hij nog de eerste steen van het nieuwe logistieke centrum van PLAYMOBIL in Herrieden – een investering van EUR 80 miljoen. Tot aan het eind van zijn leven was hij vastberaden en vooruitziend, maar hij nam ook soms tegendraadse beslissingen.

Toen bijna de hele speelgoedindustrie de productie naar de lageloonlanden in Azië verhuisde, opteerde hij voor een productienetwerk in Europa. De grootste vestiging bevindt zich in Dietenhofen in Beieren, andere in Malta, Tsjechië en Spanje. Brandstätter wou echter steeds competitief blijven en eiste daarom absolute controle over de kwaliteit en veiligheid van zijn producten.

Dit maakte hem over de jaren heen tot een vaste waarde voor consumenten, handelspartners en werknemers. Enerzijds was hij een “old-school” baas, anderzijds was hij open van geest en altijd vastbesloten om het potentieel van zijn werknemers ten volle te benutten – oud en jong, man of vrouw. Tot op het einde.

Met zijn levenswerk laat Horst Brandstätter een succesverhaal achter dat hopelijk wordt voortgezet. 4.170 medewerkers wereldwijd en het management zullen het schip met vaste hand besturen onder de vlag van de bedrijfsstichting, zodat PLAYMOBIL ook in de toekomst een lach zal blijven toveren op het gezicht van kinderen over heel de wereld.

Zirndorf, juni 2015

Horst Brandstätter

Horst Brandstätter, geboren op 27 juni 1933, was de enige eigenaar van geobra Brandstätter Stiftung & Co. KG in Zirndorf, Beieren, dat het legendarische PLAYMOBIL-speelgoed produceert. Hij was één van de boegbeelden van de Duitse speelgoedindustrie. Het succes van zijn meer dan 60 jaar lange carrière als ondernemer is in grote mate te danken aan zijn economische en sociale inzichten en zijn kwaliteiten als visionair bedrijfsleider.

In de jaren '50 kwam hij al tot het inzicht dat de toekomst van speelgoed niet meer uit metaal, maar uit plastic bestond en hij reorganiseerde het hele familiebedrijf overeenkomstig. In de beginjaren '70 gaf Horst Brandstätter zijn meester-matrijsbouwer Hans Beck (1929 – 2009) opdracht een compleet nieuw speelgoedsysteem te ontwikkelen: PLAYMOBIL was geboren.

In 1993 werd Brandstätter voor zijn uitzonderlijke verwezenlijkingen en sociaal engagement onderscheiden met het Duitse Kruis van Verdienste aan Lint. Sinds 1997 was hij ook ereburger van zijn geboortestad Zirndorf. In 1999 werd hij In Duitsland verkozen tot Manager van het Jaar. In 2003 kreeg hij de Beierse Orde van Verdienste, in 2008 het Kruis van Verdienste 1e klasse in de Orde van Verdienste van de Bondsrepubliek Duitsland en werd hij ook ereburger van Dietenhofen, waar in 2013 de grootste PLAYMOBIL-fabriek werd gevestigd. Hij kreeg ook internationale erkenning. De North American Toy Industry Association nam hem in 2014 op in hun Hall of Fame – een primeur voor een Duitse speelgoedfabrikant.

Horst Brandstätter zou op 27 juni 2015 82 jaar zijn geworden.